Bài đọc 01 | Thấy điều “không thể thấy” #essentialyoga

Om Shanti.

Chào đón bạn đến với bài đọc đầu tiên trong chuỗi bài giới thiệu – chuẩn bị nền tảng cho thực hành trong khoá Yoga & Thiền Cốt Lõi!

Hành trình này sẽ mang đến cho bạn một cách tiếp cận mới và toàn diện về cách yêu thương, chăm sóc bản thân – có thể còn hơn thế nữa. Mình cũng đã đi từ vị trí một người học trò, người tiếp nhận trước. Sau thời gian tìm học, thực hành và làm việc ở nhiều vai trò nhất định thì – với mình – những nội dung chia sẻ ở đây là tinh tuý chắt lọc của nhiều liệu pháp chăm sóc tâm lý, tâm linh, tinh thần và luyện tập cơ thể. Mong muốn từ mình là sau khóa học này, lý tưởng nhất thì bạn có thể độc lập tự chăm sóc bản thân trọn vẹn (cả thể lý & tinh thần) mà không phụ thuộc vào bất cứ ai khác. Bạn vẫn sẽ nhận sự hỗ trợ nhưng hiểu rõ hơn đó sẽ là sự hỗ trợ nào, khi nào, ra sao,.. dựa trên kết nối với chính bản thân.

Bởi sự nghiền ngẫm thuộc về không gian suy tưởng cá nhân, mình có lời mời bạn tận hưởng theo cách riêng. Đó là lý do mà chúng ta có chặng “chạy đà” trước 1 tháng này khi bạn thoải mái sắp xếp thời gian cá nhân, chọn bài đọc tuỳ theo nhịp điệu trong mình. Tuy nhiên, bạn vẫn cần đảm bảo hoàn thành toàn bộ danh sách bài đọc để sẵn sàng bước vào thực hành. Nhờ bạn có phản hồi/ chia sẻ ý điểm ấn tượng/ bình luận ngắn dưới mỗi bài để chúng ta cùng hiểu là bạn đã hoàn thành việc đọc. Các thắc mắc sâu hơn nếu cần hỗ trợ riêng tư, mời bạn nhắn tin trò chuyện với mình. Mình rất mong được nghe từ bạn!

Có một cộng đồng gọi là Utopia được xây dựng tại Ấn Độ dựa trên những ý niệm về thiên đàng (xã hội hoàn mỹ) trên mặt đất. Những quyển sách ở đấy đều in dòng “copy left” như một cách gây cười nhẹ nhàng về tinh thần lan toả – ngược với “copy right”. Bạn hãy cứ thoải mái chia sẻ mọi điều học được từ hành trình này tới bất cứ ai đang cần xung quanh. Rất có thể đây là khoá duy nhất và sau cùng mà mình trực tiếp hướng dẫn.

Chúng ta bắt đầu nhỉ.


Cốt lõi nội dung: Đằng sau tất cả mọi hành động mà chúng ta làm đều là trải nghiệm tinh thần phi vật chất. Trạng thái đau bệnh hay lành mạnh cũng không phải ngoại lệ là trải nghiệm tinh tế, thuộc mỗi cá nhân.

I. Chúng ta luôn thực hiện các hành động

Chúng ta đang sống và thực hiện rất nhiều hành động trong một ngày. Ngay cả khi ngủ thì ta vẫn thở, các cơ quan vẫn bài tiết, đôi khi chúng ta mơ. Điều này có nghĩa là ta không khi nào ngừng thực hiện hành động dù có nhận thức về chúng hay không. Hầu như chúng ta cứ thế sống, thực hiện các hành động mà không biết mình đang làm chúng. Chả hạn, bạn có thể tự kiểm tra xem trong lúc đọc những dòng này, bạn có biết mình đang thực hiện việc đọc không? Bạn có cảm nhận được mình đang thế nào chăng – chả hạn hào hứng, tập trung.

ý thức về việc mình đang làm (‘doing’) hay đang là (‘being’) chính là bản chất chánh niệm.

Khi này, bạn là người quan sát tách rời với chính mình.

II. Đằng sau mỗi hành động luôn có một nhu cầu

Rốt cục, chúng ta làm nhiều thứ như vậy để làm gì? Có thể bạn chưa từng hỏi mình làm những-việc-đang-làm vì điều gì. Trên bề mặt, mọi việc chúng ta làm tạm có thể được phân ra 04 nhóm mục đích:

(1) Tồn tại |

(2) Trách nhiệm |

(3) Niềm vui, tận hưởng |

(4) Ý nghĩa cao hơn |

Thực ra tất cả những gì chúng ta đang làm bên cạnh việc duy trì tồn tại thể lý đều ẩn chứa một nhu cầu tinh thần nào đó cần được đáp ứng. Cùng nhau đào sâu, liệt kê một vài ví dụ nhé:

Người ta đã thực hiện khảo sát theo phương pháp câu hỏi truy vấn đến tận cùng này trên khắp thế giới. Kết quả ghi nhận lại rằng đằng sau mọi kiểu hoạt động, con người đều đang truy cầu 07 trải nghiệm tinh thần sau:

  1. Bình an (Peace)
  2. Yêu thương (Love)
  3. Hạnh phúc (Happiness)
  4. Trí tuệ (Wisdom)
  5. Sức mạnh (Power)
  6. Sự thuần khiết, đồng nhất trong ngoài (Purity)
  7. An lạc (Bliss)

Chúng ta sẽ cùng trải nghiệm 7 rung động trên trực tiếp ở không gian lớp sau.

III. Bệnh tật là gì?

Hãy ngẫm nghĩ về từ “bệnh tật” và những cảm xúc từng xuất hiện khi bạn mệt mỏi, đau ốm cả thể chất lẫn tinh thần. Chẳng hạn mình thường cảm nhận nỗi sợ hãi, cô đơn, bất lực, giận dữ, vô dụng, yếu đuối … khi đau bệnh. Ngắn gọn thì bệnh tật là một trải nghiệm tinh thần ở chiều tiêu cực.

Trong tiếng Anh, bệnh tật có nghĩa đen là “thiếu thoải mái”– trạng thái có thể được cảm nghiệm sâu và mô tả lại là sự thoái trào xuống cấp độ hỗn loạn (bên trong). Bình an, trật tự, dòng chảy tự nhiên bị thay thế bởi tình trạng tương đồng với “chiến tranh”, hay “vật lộn”. Chính xác rằng lúc này sự cân bằng tự nhiên của lực sáng tạo (dương) và phá hủy (âm) đã mất đi, và mối liên hệ giữa các thành phần sụp đổ. Chúng ta cũng sẽ tìm hiểu sâu hơn về hai lực đối này trong tự nhiên và cách cân bằng chúng để hồi phục, dưỡng sinh.

Sức khỏe của chúng ta trong thế kỉ 21 đang bị xói mòn: một mặt bởi nguồn dinh dưỡng nghèo nàn từ thực phẩm chế biến quá đà và thực phẩm rác, ô nhiễm môi trường,… Mặt khác là bởi mức độ căng thẳng tinh thần gia tăng, đặc biết khi cường độ cao và kéo dài lâu ngày.

Suốt hàng nghìn năm, người Trung Quốc đã nhận ra rằng có 03 nguyên nhân chính cho sự mất cân bằng và bệnh tật khiến sức khỏe chúng ta sa sút. Hơn hẳn những điều khác, ba nguyên nhân dưới đây đóng vai trò lớn trong sự hình thành những mô thức bệnh tật:

  1. Nhân tố ngoại tại: ví dụ như gió, lạnh, nóng, ẩm, khô, hàn, lửa thái quá.
  2. Nhân tố nội tại (cảm xúc): ví dụ như giận dữ, sợ hãi, quá khích, lo âu, đau buồn, lo lắng.
  3. Những nhân tố ngẫu nhiên (khác): ví dụ như ô nhiễm, ngộ độc, tai nạn, phóng xạ, bệnh truyền nhiễm.

Chúng ta có thể nhìn nhận ốm đau hay bệnh tật là sự khổ sở và than hỏi như một nạn nhân vô tội: “Vì sao chuyện này lại xảy ra với tôi?” Còn trong hành trình tới đây, chúng ta có thể bóc tách vấn đề về tận nguyên nhân gốc rễ, và thậm chí còn làm rõ những vấn đề ẩn sâu hơn về bản thân. Cơ thể là giáo viên thông thái nhất chúng ta có. Nó nói chuyện với chúng ta qua những triệu chứng, và gửi ta lời nhắn chính xác về điều chúng ta cần thay đổi để tốt hơn.


“Mọi bệnh tật bắt nguồn trong tâm trí.
Không có gì xuất hiện trên cơ thể trừ phi có một mô thức tâm lý tương ứng với nó.”

Bác sĩ Joseph Murphy – Sức mạnh của Tiềm thức

IV. Phương thuốc là gì?

Ốm đau là cái cớ làm ta chậm lại khỏi guồng quay của mình. Chúng ta có thể sẽ phải nghỉ làm một thời gian hay thoái lui khỏi sức ép từ cuộc sống bận rộn – điều có thể quan sát dễ dàng từ đại dịch Covid. Chúng ta được trao cơ hội để nghỉ ngơi, thậm chí quãng nghỉ này có thể trao cho chúng ta không gian để xem xét lại cuộc đời. Nghỉ ngơi cưỡng chế có thể giúp ta đánh giá lại mọi việc mình đang làm. Đó là trí tuệ của tự nhiên, như một cách tuyệt diệu để xốc chúng ta lên và nói:

“Này! Anh đang đi đâu đấy? Anh đang làm gì vậy?”

Nghỉ ngơi cưỡng chế là một cơ hội để tĩnh lặng và nhìn vào bên trong cho những câu trả lời; để lắng nghe trí tuệ ẩn sâu và để nó dẫn dắt chúng ta về những gì chúng ta cần thay đổi. Nếu làm được vây, chúng ta gia tăng cơ hội phục hồi toàn diện mà không có những giai đoạn tái phát, bởi chúng ta đã học được bài học quý giá ẩn hàm trong cơn bệnh đó.

Nhưng, chúng ta chỉ học được khi sẵn sàng lắng nghe.

Đơn cử, một trận cảm lạnh thông thường và những triệu chứng đi kèm là một cách tuyệt hay để cơ thể tự loại bỏ đi những độc tố tích tụ trong các mô tế bào, dù là từ chế độ ăn uống hay từ những cảm xúc tiêu cực. Nhưng chúng ta thì làm gì? Quá nhiều người trong chúng ta tìm đến thuốc giảm đau và kháng sinh (một vài trường hợp thì không thể không dùng) để cắt bỏ những triệu chứng bất tiện kia càng nhanh càng tốt. Nếu chúng ta hơi sốt, chúng ta muốn hạ nóng ngay xuống nhanh nhất có thể để còn tiếp tục cuộc sống. Khi ấy chúng ta đã bỏ lỡ “thông điệp”.

Khi chúng ta đè nén những triệu chứng đau ốm nhẹ bằng việc sử dụng thuốc thang, chúng ta ngăn trở cơ thể tự đào thải độc tố, và vì thế mà tự tích lũy vấn đề về sau cho chính mình. Cơn nóng từ trận sốt đáng lẽ sẽ đốt sạch sự nhiễm trùng và những rác rưởi bên trong. Nếu chúng ta đã không uống kháng sinh, chúng ta cũng đã không làm suy yếu hệ miễn dịch – “bức tường” vốn sẽ làm việc để bảo vệ chúng ta toàn thời gian nếu được giữ gìn.

Nói vậy không có ý phủ nhận rằng chúng ta không nên uống thuốc, chỉ là chúng ta sẽ tốt hơn nếu sử dụng một cách thông thái để hỗ trợ chữa lành thay vì chỉ đè nén các triệu chứng. Nếu chúng ta phớt lờ thông điệp từ những lần bệnh vặt, rằng chúng ta phải xác định và thay đổi những vấn đề ẩn sâu hơn bên trong mình, theo thời gian chúng sẽ biểu lộ theo cách thức mạnh mẽ hơn qua các chứng bệnh đã nhiễm sâu hơn và trở nên mạn tính.

Triết lý của thuốc men hiện đại đưa chúng ta xa khỏi hướng tiếp cận toàn diện (holistic), về hướng điều trị bệnh tật; một xu thế không may đã khiến nhận thức của ta trở nên rời rạc và không liên hệ được các phần tử với toàn thể. Triệu chứng được loại bỏ chứ không phải cả con người được điều trị. Rất dễ thấy bệnh nhân uống cả vốc thuốc cho các loại bệnh khác nhau, thay vì suy xét nguyên nhân gốc rễ vẫn ở đâu đó chưa được xử lý. Nguyên nhân gốc rễ này có thể đến từ nhiều thứ bao gồm suy dinh dưỡng và ô nhiễm môi trường, cũng như những vấn đề về cảm xúc, tâm lý hay tinh thần.

Tương đương, để đạt được sức khỏe toàn diện là sự tổng hòa từ trạng thái lành-mạnh của các cấp độ từ vĩ mô đến vi mô: môi trường, thể chất, tâm lý, cảm xúc và tinh thần mà chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ở bài đọc sau |

Om Shanti.

Thực hành : Xác định mục đích thực sự đằng sau một việc làm bất kỳ nào đó trong cuộc sống của bạn. Bạn muốn trải nghiệm khía cạnh tinh thần nào?

>> Bài liên quan | Bài đọc 02 | Vị Vua và Vương quốc bỏ quên